Τον κίνδυνο η τρέχουσα αναταραχή στις διεθνείς αγορές να εξελιχθεί σε μία από τις σοβαρότερες ενεργειακές κρίσεις παγκοσμίως επισήμανε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Όπως τόνισε, η έκβαση της κατάστασης θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της αστάθειας στον ενεργειακό τομέα.
Μιλώντας σε δημόσια εκδήλωση στην έδρα του ΔΝΤ, στο πλαίσιο συζήτησης με τον διευθυντή Ευρώπης του Ταμείου, Άλφρεντ Κάμερ, με θέμα «Η Ευρώπη υπό πίεση», ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η αβεβαιότητα και η χρονική διάρκεια της κρίσης αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για το βάθος των οικονομικών επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, εφόσον διατηρηθούν για μεγάλο διάστημα κλειστά κρίσιμα θαλάσσια περάσματα, η κρίση ενδέχεται να ξεπεράσει σε ένταση ακόμη και ιστορικά προηγούμενα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η απώλεια προσφοράς ενέργειας σήμερα εκτιμάται στα περίπου 13 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, έναντι περίπου 10 εκατομμυρίων κατά τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970.
Οι επιπτώσεις είναι ήδη εμφανείς, όπως σημείωσε, τόσο στις τιμές της ενέργειας όσο και στο κόστος διαβίωσης των νοικοκυριών. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σημασία στοχευμένων μέτρων στήριξης, με προτεραιότητα στα πιο ευάλωτα στρώματα, επισημαίνοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι πρέπει να κατευθύνονται με ακρίβεια σε συνθήκες αυξημένης αβεβαιότητας.
Αναφερόμενος στην ελληνική εμπειρία, τόνισε ότι η κυβέρνηση επέλεξε παρεμβάσεις με σαφή στόχευση, όπως επιδοτήσεις καυσίμων και ενίσχυση επιχειρήσεων, αποφεύγοντας γενικευμένες φορολογικές μειώσεις. Το κόστος των μέτρων, όπως είπε, ανέρχεται σήμερα περίπου στο 0,2% του ΑΕΠ, σημαντικά χαμηλότερο από το 2,5% της ενεργειακής κρίσης του 2022. Παράλληλα, επεσήμανε τη δυσκολία εξισορρόπησης μεταξύ δημοσιονομικής πειθαρχίας και κοινωνικής στήριξης σε ένα περιβάλλον υψηλών επιτοκίων και αυξημένου χρέους.
Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι η Ευρώπη εμφανίζεται πλέον πιο ανθεκτική σε σχέση με το παρελθόν, χάρη στη διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και τις επενδύσεις σε υποδομές. Ωστόσο, επισήμανε ότι η εξάρτηση από εισαγωγές παραμένει υψηλή, καθώς περίπου το 57% της ενέργειας προέρχεται από το εξωτερικό, γεγονός που καθιστά την ευρωπαϊκή οικονομία ευάλωτη σε εξωγενείς διαταραχές.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την ανάγκη επιτάχυνσης επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση και διασυνδέσεις, καθώς και την προώθηση της ενεργειακής ολοκλήρωσης στην Ευρώπη. Όπως ανέφερε, η πλήρης υλοποίηση της Ενεργειακής Ένωσης μπορεί να ενισχύσει σημαντικά όχι μόνο τον ενεργειακό τομέα αλλά και τη συνολική ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Παρά την πρόοδο, με το 47% της ηλεκτροπαραγωγής να προέρχεται πλέον από ανανεώσιμες πηγές, εξέφρασε ανησυχία για σημάδια επιβράδυνσης της πράσινης μετάβασης σε ορισμένα κράτη-μέλη, τονίζοντας ότι η τρέχουσα κρίση μπορεί να λειτουργήσει είτε ως εμπόδιο είτε ως καταλύτης μεταρρυθμίσεων.
Αναφερόμενος στις προοπτικές ανάπτυξης, υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της παραγωγικότητας και άρσης των εμποδίων στην ενιαία αγορά, επισημαίνοντας ότι η πλήρης αξιοποίησή της μπορεί να δώσει σημαντική ώθηση στην ευρωπαϊκή οικονομία. Παράλληλα, έθεσε ως προτεραιότητα την υλοποίηση της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και τη δημιουργία ευνοϊκού περιβάλλοντος για την ανάπτυξη επιχειρήσεων σε ευρωπαϊκή κλίμακα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στην ανάγκη δημιουργίας «ευρωπαϊκών πρωταθλητών» σε στρατηγικούς τομείς, καθώς και στη στήριξη της καινοτομίας, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσες να ενισχύσουν την παγκόσμια ανταγωνιστικότητά τους.
Κλείνοντας, ο πρόεδρος του Eurogroup σημείωσε ότι η πρόοδος της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια βασίστηκε στη σταθερότητα, τη δημοσιονομική εξυγίανση και τις μεταρρυθμίσεις, με την ψηφιοποίηση του κράτους να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο. Υπογράμμισε, τέλος, ότι η επιτυχία των ευρωπαϊκών πολιτικών εξαρτάται από την ταχύτητα υλοποίησης και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών-μελών.
