Συνεχίζουν να είναι χαμηλότερες οι τιμές του τυπικού καλαθιού του νοικοκυριού στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σχέση με Γαλλία, Αγγλία, Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γερμανία, Ρουμανία και Βουλγαρία.
Την ίδια στιγμή η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από τον ΦΠΑ ανάμεσα στις εξεταζόμενες χώρες. Τα παραπάνω προκύπτουν από επαναλαμβανόμενη έκθεση του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών
Χαμηλότερες εξακολουθούν να είναι οι τιμές του τυπικού καλαθιού του νοικοκυριού στα ελληνικά σούπερ μάρκετ σε σύγκριση με αντίστοιχα καλάθια σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες, σύμφωνα με τη νέα έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) για τον Μάιο του 2026.
Διαβάστε ακόμα: Metlen: Ξεκινά πρόγραμμα επαναγοράς ιδίων μετοχών έως 600 εκατ. ευρώ
Η μελέτη συγκρίνει τις τιμές προϊόντων στα οργανωμένα δίκτυα λιανικής τροφίμων της Ελλάδας με εκείνες της Γαλλίας, της Αγγλίας, της Ιταλίας, της Ισπανίας, της Πορτογαλίας, της Γερμανίας, της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι το ελληνικό καλάθι παραμένει οικονομικότερο παρά τη σημαντική φορολογική επιβάρυνση.
Δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από ΦΠΑ
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι η Ελλάδα καταγράφει τη δεύτερη υψηλότερη επιβάρυνση από τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν στη σύγκριση.
Για τον λόγο αυτό, η έρευνα εξετάζει τις τιμές τόσο με όσο και χωρίς τον ΦΠΑ, προκειμένου να αποτυπωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια το πραγματικό κόστος των προϊόντων και να εξαχθούν συγκρίσιμα συμπεράσματα.
Σύγκριση σε 40 κατηγορίες προϊόντων
Η ανάλυση βασίστηκε σε στοιχεία από περισσότερες από 6.000 τιμές προϊόντων και 48 αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις εννέα χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα.
Συνολικά εξετάστηκαν 40 κατηγορίες προϊόντων που συνθέτουν ένα τυπικό καλάθι νοικοκυριού, με τα στοιχεία να προέρχονται τόσο από εξειδικευμένες πλατφόρμες σύγκρισης τιμών όσο και από απευθείας τιμοληψίες σε αλυσίδες λιανικής.
Στην έρευνα περιλαμβάνονται τόσο επώνυμα προϊόντα όσο και προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ώστε να αποτυπώνεται πληρέστερα η εικόνα της αγοράς σε κάθε χώρα.
Αφορά αποκλειστικά τα σούπερ μάρκετ
Το ΙΕΛΚΑ διευκρινίζει ότι η σύγκριση αφορά αποκλειστικά τιμές που καταγράφονται σε οργανωμένες αλυσίδες σούπερ μάρκετ και δεν περιλαμβάνει άλλα κανάλια λιανικής πώλησης, όπως μικρά καταστήματα, λαϊκές αγορές ή εξειδικευμένα σημεία πώλησης.
Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώνουν τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής αγοράς τροφίμων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, παρά τις αυξημένες φορολογικές επιβαρύνσεις και τις πληθωριστικές πιέσεις που εξακολουθούν να επηρεάζουν την αγοραστική δύναμη των καταναλωτών.
Η σύγκριση των μέσων τιμών των καλαθιών δείχνει ότι και οι υπόλοιπες χώρες έχουν σημαντικά ακριβότερο μέσο καλάθι από την Ελλάδα, 39% η Γερμανία, 36% η Γαλλία, 26% το Ηνωμένο Βασίλειο, 8% η Ιταλία, 14% η Ισπανία, 20% η Ρουμανία, 4% η Πορτογαλία και 17% η Βουλγαρία.
“Η εικόνα των αποτελεσμάτων αλλάζει σημαντικά όταν αφαιρέσουμε τον αναλογούντα ΦΠΑ ανά χώρα για να γίνουν αντιληπτές οι πραγματικές τιμές των προϊόντων σούπερ μάρκετ” αναφέρεται στην έρευνα του ΙΕΛΚΑ. Η σύγκριση των καλαθιών σε αυτή την περίπτωση δείχνει ότι οι και οι επτά χώρες έχουν πιο ακριβό μέσο καλάθι από την Ελλάδα, η Γερμανία κατά 46%, η Γαλλία κατά 44%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 35%, η Ιταλία κατά 15%, η Ισπανία κατά 23% η Πορτογαλία κατά 6%, η Ρουμανία κατά 26% και η Βουλγαρία κατά 13%. Αυτό είναι αποτέλεσμα της διαφοράς που έχει ο χαμηλός ΦΠΑ ανά χώρα (πρόκειται για τον ΦΠΑ που αναφέρεται σε τρόφιμα και ποτά). Στην Ελλάδα αυτός ο ΦΠΑ είναι 13%. Ο ΦΠΑ είναι σημαντικά υψηλότερος από το Ηνωμένο Βασίλειο (0% ή 5%) και τη Γαλλία (10% και 5,5%), την Ισπανία (10% και 4%), την Πορτογαλία (13% και 6%), την Ιταλία (10% και 4%), την Γερμανία (7%) και την Ρουμανία (11% και 5%), αλλά και τις περισσότερες χώρες της ΕΕ. Η βασική διαφορά είναι ότι τρόφιμα που στην Ελλάδα υπάγονται ακόμα και στον μεσαίο συντελεστή ΦΠΑ με 13% στις υπόλοιπες χώρες υπάγονται στον χαμηλό συντελεστή ΦΠΑ, ο οποίος είναι και χαμηλότερος του ελληνικού με 6%, 5,5%, 4% ή ακόμα και 0%. Ελάχιστα προϊόντα βρίσκονται στον χαμηλό ΦΠΑ στην Ελλάδα και στον υψηλό στις άλλες χώρες (π.χ. μωρομάντηλα). Η μόνη χώρα με πιο επιβαρυντικό ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία, η οποία έχει σε όλα τα είδη 20% ΦΠΑ.
Όπως σημειώνεται στην έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η επίδραση ειδικών φόρων κατανάλωσης (π.χ. καφές) δεν είναι δυνατόν να συνυπολογιστεί στα παραπάνω στοιχεία.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με την έρευνα, καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών ανάμεσα στις 10 χώρες με 15,6%, ενώ η Ισπανία τον χαμηλότερο με 7,4% (με πολλά προϊόντα στον χαμηλό συντελεστή), και τις περισσότερες χώρες να κινούνται στην περιοχή του 9-10%.
“Το γενικό συμπέρασμα που προκύπτει από την παραπάνω ανάλυση είναι ότι το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων (σούπερ μάρκετ) παρέχει στους Έλληνες καταναλωτές πρόσβαση σε προϊόντα για το τυπικό του καλάθι με κατά μέσο όρο σε χαμηλότερη τιμές που είναι αποτέλεσμα της οργανωμένης προσπάθειας των προμηθευτών και των λιανεμπόρων για συγκράτηση των τιμών τα τελευταία χρόνια. Η τάση αυτή με μικρές διακυμάνσεις είναι διαχρονική την τελευταία 12ετία που πραγματοποιείται η συγκεκριμένη έρευνα από το ΙΕΛΚΑ. Η διαχρονική σύγκριση τιμών με το εξωτερικό δείχνει ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα συνεχώς έχει φθηνότερο το τυπικό καλάθι από τις συγκρινόμενες χώρες με κάποιες διακυμάνσεις οι οποίες δεν αλλάζουν το γενικό συμπέρασμα της ανάλυσης” σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ.
Σημειώνεται ότι παράγοντες που θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη όταν συγκρίνονται τιμές ανάμεσα σε διαφορετικές χώρες είναι:
– Το ύψος των συντελεστών ΦΠΑ σε κάθε χώρα
– Οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης σε κάθε χώρα
– Το ύψος της φορολογίας σε κάθε χώρα
– Η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή σε κάθε χώρα
– Οι καταναλωτικές συνήθειες σε κάθε χώρα (π.χ. η τάση για συσκευασμένα ή μη προϊόντα, τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κλπ)
– Οι καιρικές συνθήκες και οι φυσικές καταστροφές λόγω της κλιματικής αλλαγής
– Το κόστος ενέργειας
– Το κόστος καυσίμων και γενικά μεταφορών
– Το μισθολογικό-εργασιακό κόστος
– Η απόσταση της χώρας από τα παραγωγικά κέντρα της κεντρικής Ευρώπης και τα αντίστοιχα κόστη
– Η πολυπλοκότητα της γεωγραφίας της κάθε χώρας (π.χ. οδικό δίκτυο, νησιά κλπ)
– Το μέγεθος της αγοράς, η αγοραστική δύναμη-δυνατότητα και αντίστοιχες οικονομίες κλίμακας στις προμήθειες των προϊόντων
– Η αναλογία ανάμεσα στο οργανωμένο λιανεμπόριο και τα μικρά εξειδικευμένα σημεία πώλησης
– Το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών σε σχέση με τα τρόφιμα και τις πρώτες ύλες παρασκευής τους
– Τα διάφορα κόστη παραγωγής (ενέργεια, πρώτες ύλες, μισθολογικό κόστος, χρηματοοικονομικό κόστος, γραφειοκρατία)
– Η παραγωγικότητα της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου σε κάθε χώρα
– Η εποχικότητα της ζήτησης και της προσφοράς (π.χ. λόγω τουρισμού ή καιρικών συνθηκών).
Σημειώνεται ότι τα δεδομένα τιμών για την έρευνα υπολογίζονται από γνωστά παρατηρητήρια τιμών των χωρών που εξετάστηκαν και συμπληρώνονται με τιμοληψίες και για την Ελλάδα στα πρωτογενή δεδομένα από τιμοληψίες σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ. Τα κριτήρια επιλογής των κατηγοριών στο καλάθι είναι ένας συνδυασμός επιλογής των μεγαλύτερων σε πωλήσεις αγαθών, αντίστοιχων χρησιμοποιούμενων καλαθιών για εκτίμηση στο εξωτερικό, καθώς και κοινής διαθεσιμότητας κατηγοριών προϊόντων στις αγορές στις χώρες που εξετάζονται.
Τα στοιχεία προέρχονται από τις παρακάτω αλυσίδες σούπερ μάρκετ:
− Ελλάδα: Σκλαβενίτης, ΑΒ, My Market, Μασούτης, Market In
− Ηνωμένο Βασίλειο: Morrisons, ASDA, Sainsbury’s, Coop, Ocado, TESCO
− Ισπανία: Carrefour, Marcadona, Caprabo, Condis, Dia, Eroski, SoySuper. Alcampo
− Ιταλία: CosiComodo, emiDrive, Pim Spesa, Agora, Everli, HeyConad, easyCoop
− Πορτογαλία: Continente, Minipreco, Auchan, Spar
− Γαλλία: Monoprix Plus, Carrefour, Super U, Auchan, Aldi
− Γερμανία: Edeka, Rewe, Kaufland, Lekkerland, Bela, Norma
− Ρουμανία: Carrefour, Auchan, Mega Image
− Βουλγαρία: Kaufland, Lidl, Supermag, eBag.
Διαβάστε ακόμα: Νέο τέλος στις online αγορές από 1η Ιουλίου στην ΕΕ – Ακριβότερες οι παραγγελίες από Temu και Shein (Βίντεο)
