Το «δύσκολο» 2025, η οριακή πτώση στους πρώτους μήνες του 2026, το «στοίχημα» του φετινού καλοκαιριού – Τα πρόσωπα, οι εταιρίες, οι φετινές προκλήσεις
Του ΜΙΧΑΛΗ ΚΟΣΜΕΤΑΤΟΥ
Στην ελληνική αγορά της μπίρας κάποια πράγματα δεν αλλάζουν σχεδόν ποτέ. Ενα από αυτά είναι ότι σε έναν κλάδο με 76 ενεργές ζυθοποιίες ή μικροζυθοποιίες σε όλη τη χώρα το «πάνω χέρι» εξακολουθούν να έχουν οι ξένες πολυεθνικές.
Δύο όμιλοι οι οποίοι διατηρούν στα προϊοντικά χαρτοφυλάκιά τους μια πληθώρα δημοφιλών εμπορικών σημάτων, από αυτά που προτιμά η συντριπτική πλειονότητα των καταναλωτών: η Αθηναϊκή Ζυθοποιία, θυγατρική της ολλανδικής Heineken, και η Ολυμπιακή Ζυθοποιία, μέλος του group της δανέζικης Carlsberg.
Αθροιστικά τα μερίδια και των δο μαζί στο σύνολο των πωλήσεων αγγίζει το 81% και απομένει ένα ποσοστό χαμηλότερο του 20% για τους υπολοίπους.
Η πρώτη «καρπώνεται» ένα 54%, η δεύτερη το 27%, με πρώτη αμιγώς ελληνική ζυθοποιία την ΕΖΑ (Ελληνική Ζυθοποιία Αταλάντης), με μερίδιο 6%, και τη Ζυθοποιία Μακεδονίας – Θράκης με 5%, σε «απόσταση αναπνοής», με το εναπομείναν 8% να αναλογεί στις υπόλοιπες εταιρίες, συμπεριλαμβανομένων των μικροζυθοποιείων και των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας!
Παρ’ όλα αυτά, και οι δύο «υπερδυνάμεις» έχουν επενδύσει σε μια σειρά παραδοσιακών εγχώριων brands. Κάτι το οποίο δείχνει ότι ναι μεν τα εμπορικά συμφέροντα είναι ξένα, αλλά το προϊόν ελληνικό…
Με «φόντο» μια «πίτα» πολλών εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, η «μάχη» της κορυφής έχει κριθεί αφενός, αφετέρου κανείς δεν μπορεί να απαγορέψει στους μικρότερους «παίκτες» να διεκδικούν τα δικά τους κομμάτια σε αυτήν. «Δαυίδ εναντίον Γολιάθ», με λίγα λόγια!
Sanchez
Τα πρόσωπα των εταιριών; Της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας ηγείται ο Sebastian Sanchez, με καταγωγή από την Αργεντινή, CEO της Ολυμπιακής Ζυθοποιίας είναι ο Marcin Burdach, ενώ στην Ελληνική Ζυθοποιία Αταλάντης πρόεδρος ο ιδρυτής της Αθανάσιος Συριανός και διευθύνων σύμβουλος ο Νικήτας Ασπιώτης και στη Ζυθοποιία Μακεδονίας – Θράκης (Βεργίνα) πρόεδρος η Θεοδώρα Κατσικούδη και CEO ο ιδρυτής της Δημήτρης Πολιτόπουλος.
Ο συνολικός κύκλος εργασιών όλων των εταιριών εκτιμάται ότι διαμορφώθηκε σε 626 εκατ. ευρώ, ενισχυμένος και από τις πληθωριστικές πιέσεις και κατά τα φαινόμενα εξακολουθεί να κυμαίνεται -αυτή τη στιγμή- πάνω κάτω στο «όριο» των 600 εκατ. ευρώ.
Πολιτόπουλος
Αναλυτικά, η Αθηναϊκή Ζυθοποιία εμφάνισε στον τελευταίο δημοσιευμένο ισολογισμό της, το 2024, έσοδα 480,614 εκατ. ευρώ (333,488 εκατ. χωρίς τον ειδικό φόρο κατανάλωσης ζύθου) και η Ολυμπιακή Ζυθοποιία είχε έσοδα 199,3 εκατ. ευρώ (χωρίς τον φόρο 143,709 εκατ. ευρώ).
Η Ελληνική Ζυθοποιία Αταλάντης έκλεισε το 2024 με πωλήσεις 28,669 εκατ. ευρώ και η Ζυθοποιία Μακεδονίας – Θράκης με 31,249 εκατ. ευρώ.
«ΑΝΑΣΑ» ΑΠΟ ΤΟΝ ΤΟΥΡΙΣΜΟ
Οσο πλησιάζει η θερινή τουριστική σεζόν, κατά τη διάρκεια της οποίας η κατανάλωση είθισται να εκτοξεύεται, σε συνδυασμό με τις μαζικές αφίξεις επισκεπτών από το εξωτερικό σε δημοφιλείς και μη προορισμούς, σε αστικά κέντρα, σε ηπειρωτικές περιοχές και φυσικά στα νησιά μας, ανάβει και οι «πόλεμος» μεταξύ ζυθοποιών της χώρας για τις πωλήσεις και τα μερίδια.
Συριανός
Ενας λόγος παραπάνω για να συμβεί αυτό φέτος είναι ότι η ελληνική αγορά μπίρας φαίνεται, με βάση τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα στοιχεία, να ακολουθεί μια πτωτική πορεία, σε συνέχεια ενός «δύσκολου» 2025, αν και βέβαια θεωρείται πολύ νωρίς για τον απολογισμό του 2026, από όλα τα σημεία πώλησης: από τα ράφια των σούπερ μάρκετ και μίνι μάρκετ, μέχρι τα ψυγεία των περιπτέρων, τα καταστήματα εστίασης, εστιατόρια και καφετέριες, τα μπαρ, τα ξενοδοχεία κ.λπ.
«Η μείωση της κατανάλωσης μπίρας αποτελεί ταυτόχρονα και πρόκληση αλλά και ευκαιρία» τόνισε χαρακτηριστικά σε πρόσφατη εκδήλωση ο επικεφαλής της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας, Νο 1 «παίκτη» της ελληνικής αγοράς, ο γενικός διευθυντής της, Sebastian Sanchez.
Burdach
Το «καυτό» ερώτημα είναι πόσο σοβαρό θα αποδειχθεί το πλήγμα που θα προκαλέσει η παράταση των πολεμικών συγκρούσεων στο Ιράν και στη Μέση Ανατολή στον τουρισμό και στο εμπόριο…
ΑΚΡΙΒΕΙΑ, ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ… ΑΛΚΟΤΕΣΤ
Από την άλλη, ένα κλίμα συγκρατημένης αισιοδοξίας για ανατροπή των προβλέψεων του 2026 τροφοδοτούν τα πρόσφατα στοιχεία για τον περσινό αριθμό ρεκόρ των 43,31 εκατ. διεθνών αφίξεων στην Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένης της κρουαζιέρας), έναντι 40,69 εκατ. το 2024 και 36,08 εκατ. το 2023.
Για τα όποια αντιφατικά συμπεράσματα, ωστόσο, υπάρχουν αρκετές αιτίες και αυτές δεν είναι άλλες από: τη στασιμότητα της ζήτησης (απόρροια και της συρρίκνωσης του διαθέσιμου εισοδήματος των φορολογουμένων στην Ελλάδα από την ακρίβεια, αλλά και της ευρύτερης κρίσης που προκαλεί στις αγορές του πλανήτη ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή), τον περιορισμό της κατανάλωσης εκτός σπιτιού λόγω και της αυστηροποίησης των αλκοτέστ από τις Αρχές και εν τέλει από την όξυνση του ανταγωνισμού.
Μελέτη του ΙΟΒΕ αποκαλύπτει μάλιστα ότι η αγορά μπίρας στην Ελλάδα βρίσκεται τα τελευταία χρόνια σε πορεία ανάκαμψης, μετά την υποχώρηση της προηγούμενης δεκαετίας, με την κατανάλωση να προσεγγίζει τα προ πανδημίας επίπεδα το 2024, αλλά ειδικότερα για τη χρήση του 2025 να υποχωρεί κατά 5%, με τα πρώτα δείγματα του 2026 να μιλούν για νέα ελαφρά πτώση της τάξης του 1%.
Συνεπώς, το φετινό καλοκαίρι θα παιχθεί ένα μεγάλο και κρίσιμο επιχειρηματικό «στοίχημα» για έναν ολόκληρο κλάδο, με στόχο την επαναφορά του σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, έτσι ώστε να μπει stop σε αυτό το ασανσέρ…
Το νέο πωλητήριο στην ΕΖΑ και μια μεγάλη δικαστική διαμάχη
Υπό πώληση παραμένει η πρώτη (βάσει μεριδίων αγοράς) ελληνική ζυθοποιία, η ΕΖΑ, σε μια υπόθεση η οποία έχει ήδη τραβήξει σε μάκρος. Το fund, το Diorama Ι, στο οποίο ανήκει ο έλεγχος της εταιρίας, και ο Αθανάσιος Συριανός, πρόεδρος και κάτοχος μεριδίου μετοχών, εξέτασαν προτάσεις, χωρίς να καταλήξουν σε deal με κάποιον υποψήφιο.
Κάτι που η αγορά δεν αποκλείει να συμβεί το προσεχές διάστημα, με εναλλακτική επιλογή τη μεταβίβαση της εταιρίας στο «αδελφό» Diorama II, με διαχειρίστρια την Deca Investments.
Ενα πρόβλημα είναι οι ζημίες της ΕΖΑ. Στο πρόσφατο παρελθόν ενδιαφέρον για την εξαγορά της φαίνεται να έδειξαν ο Ομιλος Μάντη, μια εταιρία αλλοδαπών συμφερόντων και παλαιότερα το fund του Νίκου Καραμούζη, SMERC.
Από το «παζλ» της ελληνικής αγοράς ζύθου δεν λείπουν τα… πωλητήρια, οι δικαστικές διαμάχες και άλλα ζητήματα «αιχμής», όπως η διαχείριση εκ μέρους των πολυεθνικών ομίλων που ελέγχουν τους εγχώριους leaders.
Στο δικαστικό σκέλος, σαφώς ξεχωρίζει η άσκηση αγωγής αποζημίωσης από τη Ζυθοποιία Μακεδονίας – Θράκης κατά της Αθηναϊκής Ζυθοποιίας και της μητρικής της Heineken ενώπιον των ολλανδικών δικαστηρίων, που φέρεται (βάσει ανακοίνωσης της πρώτης) ότι είναι κοντά στην επιδίκαση ποσού υπέρ της τουλάχιστον 83 εκατ. ευρώ (προηγήθηκε ενδιάμεση απόφαση του περιφερειακού δικαστηρίου του Αμστερνταμ, την οποία οι δύο πλευρές ερμήνευσαν διαφορετικά).
Η υπόθεση εκκίνησε, σύμφωνα με ανακοίνωση του Μαρτίου, με απόφαση της Ελληνικής Επιτροπής Ανταγωνισμού που δημοσιεύτηκε το 2015 και διαπίστωσε ότι η Αθηναϊκή Ζυθοποιία καταχράστηκε τη δεσπόζουσα θέση της στην ελληνική αγορά μπίρας για 16 έτη, προβαίνοντας κυρίως σε πρακτικές αποκλεισμού κατά των ανταγωνιστών της, ενώ οι προσφυγές της πέτυχαν μείωση 17% του σχετικού προστίμου.
Οι προϊστορικοί… ζυθοποιοί του 3.000 π.Χ.
Αν ανατρέξει κανείς στα στοιχεία που παρέχει η ίδια η Ελληνική Ενωση Ζυθοποιών, η μπίρα θεωρείται το αρχαιότερο ποτό του κόσμου και η γέννησή της αποδίδεται στους Σουμέριους, περί το 3.000-2.800 π.Χ., λαούς νομαδικούς, που εγκαταστάθηκαν κάποτε μόνιμα στη Μεσοποταμία κι εκεί άρχισαν τις πρώτες καλλιέργειες δημητριακών.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, πάντως, κάποιες από τις πρώτες αναφορές στην μπίρα συναντούμε σε ένα ποίημα των Σουμερίων, ηλικίας 3.900 ετών στη Μεσοποταμία (αρχαίο Ιράκ). Αυτό, αυτό εξυμνεί τη Ninkasi, προστάτιδα θεά της μπίρας, και περιέχει την αρχαιότερη γραπτή συνταγή που έχει βρεθεί για την παρασκευή του δημοφιλούς ποτού από κριθάρι και ψωμί…
Επίσης, λέγεται ότι οι Σουμέριοι ασχολήθηκαν με την καλλιέργεια, τη συγκομιδή, την άλεση και μετά με το βρασμό των δημητριακών. Αυτοί οι βρασμένοι χυλοί αλεσμένων δημητριακών με νερό, οι οποίοι ξεχάστηκαν από απροσεξία και ζυμώθηκαν στον αέρα ελεύθερα, «γέννησαν» τις πρώτες μπίρες.
Είναι, ωστόσο, πιθανό η μπίρα να ήταν γνωστή και σε προγενέστερους λαούς της Μεσοποταμίας και ίσως παρασκευάστηκε για πρώτη φορά το 9.500 π.Χ. Αλλες καταγραφές για την παρασκευή μπίρας αρχίζουν από την αρχαία Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία περίπου το 4.000 π.Χ.
Τα σήματα που κυριαρχούν, οι επενδύσεις, οι εξαγωγές
Οι δύο πολυεθνικές που ελέγχουν τα 4/5 της ελληνικής αγοράς ζύθου διατηρούν στα προϊοντικά portfolio τους πολλά δημοφιλή στους καταναλωτές brands μπίρας.
Η Αθηναϊκή Ζυθοποιία κατέχει ενδεικτικά τις Αμστελ, Heineken, Αλφα, Fischer, Μάμος, Νύμφη, Erdinger, Sol κ.λπ., ενώ η Ολυμπιακή Ζυθοποιία τις Φιξ, Μύθος, Henninger, Kaiser, Νήσος κ.λπ.
Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη business plans σημαντικού ύψους:
Η μεν Αθηναϊκή Ζυθοποιία έχει δρομολογήσει, όπως αναφέρει η διοίκησή της, μόνο για την περίοδο 2024-2026 επενδύσεις 65 εκατ. ευρώ.
Η δε Ολυμπιακή συνέχισε την υλοποίηση του επενδυτικού της πλάνο για την τριετία 2024-2026, συνολικού ύψους 30 εκατ. ευρώ, με επενδύσεις άνω των 10 εκατ. ευρώ να πραγματοποιούνται μέσα στο 2025.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι κερδίζουν έδαφος νέα προϊόντα, όπως οι μπίρες χωρίς αλκοόλ, ενώ εξαιρετικά δημοφιλείς στο εξωτερικό θεωρούνται πολλές μικρές ζυθοποιίες, χωρίς όμως να διαθέτουν μεγάλες δυνατότητες παραγωγής.
Οχι τυχαία από μελέτη του ΙΟΒΕ προκύπτει ότι το μερίδιο των δύο πρώτων «παικτών» του κλάδου το 2000 ήταν στο 93% και το 2024 υποχώρησε στο 81%, με την Αθηναϊκή Ζυθοποιία, θυγατρική της Heineken, να πέφτει σε 54%, από 74% το 2009!
Η Ενωση Ελλήνων Ζυθοποιιών μιλά για άμεση απασχόληση 2.200 εργαζομένων στον κλάδο, συνεισφορά 204 εκατ. ευρώ σε φόρους κατανάλωσης, παραγωγή 4.310 χιλιάδων εκατόλιτρων και εξαγωγές 458 χιλιάδων εκατόλιτρων…
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ (ΦΥΛΛΟ 17/4/2026)
