Η εικόνα της φορολογικής συνέπειας στην Ελλάδα παρουσιάζει σταδιακή επιδείνωση, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της φορολογικής διοίκησης. Η πίεση που ασκείται στα εισοδήματα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων φαίνεται να επηρεάζει άμεσα την ικανότητα έγκαιρης εξόφλησης των φορολογικών υποχρεώσεων, οδηγώντας σε αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι ολοένα και περισσότεροι φορολογούμενοι δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις προθεσμίες πληρωμής, γεγονός που συνδέεται με τη συνολική επιβάρυνση από το κόστος ζωής.
ΠΙΕΣΕΙΣ
Η άνοδος των τιμών σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, σε συνδυασμό με τα περιορισμένα εισοδήματα, δημιουργεί ένα περιβάλλον αυξημένων οικονομικών υποχρεώσεων. Το κόστος στέγασης και ενέργειας παραμένει σε υψηλά επίπεδα, περιορίζοντας τα διαθέσιμα εισοδήματα.
Σε αυτό το πλαίσιο, η πληρωμή φόρων συχνά μετατίθεται χρονικά, καθώς τα νοικοκυριά δίνουν προτεραιότητα σε βασικές ανάγκες. Αντίστοιχες πιέσεις αντιμετωπίζουν και οι μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να διαχειριστούν αυξημένα λειτουργικά κόστη.
ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Για το 2025, οι φόροι που δεν καταβλήθηκαν εντός προθεσμίας ανήλθαν περίπου στα 6,6 δισ. ευρώ. Το μέγεθος αυτό αποτυπώνει την έκταση της δυσκολίας που αντιμετωπίζουν οι φορολογούμενοι στην έγκαιρη εξόφληση των υποχρεώσεών τους.
Παράλληλα, αυξάνεται η προσφυγή σε ρυθμίσεις οφειλών, ένδειξη ότι η άμεση αποπληρωμή δεν είναι εφικτή για σημαντικό μέρος των πολιτών. Οι ρυθμίσεις λειτουργούν ως εργαλείο διαχείρισης, χωρίς ωστόσο να ανακόπτουν τη συνολική τάση αύξησης των οφειλών.
ΦΠΑ
Ο Φόρος Προστιθέμενης Αξίας, που παραδοσιακά εμφανίζει υψηλά ποσοστά συμμόρφωσης, καταγράφει επίσης υποχώρηση. Το ποσοστό εμπρόθεσμης καταβολής μειώθηκε από περίπου 85% το 2023 σε 81,5%, ενώ αυξήθηκαν τα ποσά που καταβάλλονται με καθυστέρηση.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει σε ενίσχυση των ελέγχων και των διασταυρώσεων στοιχείων. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε περιπτώσεις όπου δηλώνονται μηδενικά ποσά, αλλά υπάρχουν ενδείξεις οικονομικής δραστηριότητας, καθώς και στον έλεγχο επιστροφών ΦΠΑ.
ΕΝΦΙΑ
Στον τομέα της ακίνητης περιουσίας, η εικόνα παραμένει σχετικά σταθερή. Τα ποσοστά είσπραξης του ΕΝΦΙΑ κινούνται κοντά στο 79%, με μικρή πτωτική τάση. Παρότι τα επίπεδα αυτά θεωρούνται σχετικά ικανοποιητικά, η υποχώρηση επιβεβαιώνει τη γενικότερη πίεση στα εισοδήματα.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
Οι επιχειρήσεις εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά συνέπειας σε σχέση με τα φυσικά πρόσωπα. Περίπου το 90% των επιχειρήσεων καταβάλλει εμπρόθεσμα τον φόρο εισοδήματος, αν και καταγράφεται μικρή κάμψη σε σύγκριση με προηγούμενα έτη.
Αντίθετα, στα φυσικά πρόσωπα τα ποσοστά συμμόρφωσης είναι χαμηλότερα, με λιγότερους από τρεις στους τέσσερις φορολογούμενους να εξοφλούν εγκαίρως τις υποχρεώσεις τους.
ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ
Η αύξηση των ληξιπρόθεσμων οφειλών συνεχίζεται, με τα νέα χρέη προς το Δημόσιο να προσεγγίζουν τα 10 δισ. ευρώ το 2025. Η τάση αυτή δημιουργεί πρόσθετες προκλήσεις για τα δημόσια έσοδα και τη δημοσιονομική διαχείριση.
Οι εξελίξεις το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από την πορεία των τιμών και των εισοδημάτων. Η ανάγκη διατήρησης της φορολογικής συμμόρφωσης, χωρίς περαιτέρω επιβάρυνση των φορολογουμένων, αποτελεί βασικό ζητούμενο για την οικονομική πολιτική.
