Η νέα άνοδος στις τιμές των καυσίμων επηρεάζει ήδη νοικοκυριά, επιχειρήσεις και την ευρύτερη αγορά, με τις επιπτώσεις να καταγράφονται τόσο στην καθημερινή κατανάλωση όσο και στο λειτουργικό κόστος πολλών κλάδων. Η διεθνής ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον πόλεμο στο Ιράν συνεχίζει να δημιουργεί πιέσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, επηρεάζοντας άμεσα και την ελληνική οικονομία.
ΑΝΑΤΙΜΗΣΕΙΣ
Η μέση τιμή της απλής αμόλυβδης στην Ελλάδα έχει πλέον ξεπεράσει τα 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η νέα ισορροπία μπορεί να διαμορφωθεί ακόμη και στα 2,10 ευρώ. Σύμφωνα με στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η μέση τιμή της βενζίνης αυξήθηκε από 1,752 ευρώ ανά λίτρο στα τέλη Φεβρουαρίου σε περίπου 2,087 ευρώ στις αρχές Μαΐου.
Η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε επιβάρυνση περίπου 35 λεπτών ανά λίτρο για τους οδηγούς, ενώ το κόστος πλήρωσης ενός ρεζερβουάρ έχει αυξηθεί κατά 15 έως 20 ευρώ, ανάλογα με το όχημα. Αντίστοιχη είναι η εικόνα και στο πετρέλαιο κίνησης, όπου οι τιμές καταγράφουν επίσης σημαντική άνοδο.
ΝΟΙΚΟΚΥΡΙΑ
Οι ανατιμήσεις έχουν ήδη επηρεάσει τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Υπολογισμοί που βασίζονται σε στοιχεία κατανάλωσης για το δίμηνο Μαρτίου – Απριλίου δείχνουν ότι το επιπλέον κόστος για κάθε ελληνικό νοικοκυριό φτάνει κατά μέσο όρο τα 400 ευρώ. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται οι αυξήσεις σε βενζίνη, πετρέλαιο κίνησης αλλά και πετρέλαιο θέρμανσης.
Σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τις υψηλότερες επιβαρύνσεις. Στη Σλοβακία, το αντίστοιχο κόστος υπολογίζεται στα 620 ευρώ ανά οικογένεια, ενώ στη Σουηδία περιορίζεται περίπου στα 134 ευρώ.
Οικονομικοί αναλυτές σημειώνουν ότι σε περίπτωση παρατεταμένης κρίσης, το συνολικό ετήσιο κόστος για ένα νοικοκυριό μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας.
ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις μεταφορές. Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου επηρεάζει και τη βιομηχανική παραγωγή, ιδιαίτερα σε κλάδους που εξαρτώνται από πετροχημικά προϊόντα και υψηλή κατανάλωση ενέργειας.
Στην Ασία, μεγάλες βιομηχανίες πολυεστέρα και ένδυσης καταγράφουν σημαντικές αυξήσεις στο κόστος πρώτων υλών, όπως το PTA και η MEG, που προέρχονται από το πετρέλαιο. Οι αυξήσεις αυτές επηρεάζουν σταδιακά την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα και ενδέχεται να περάσουν στις τελικές τιμές προϊόντων ένδυσης και λιανικής.
Μεγάλες αλυσίδες fast fashion, όπως η Zara και η H&M, παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, ενώ αρκετές επιχειρήσεις προσπαθούν να απορροφήσουν μέρος του αυξημένου κόστους μέσω αποθεμάτων και προαγορών πρώτων υλών.
ΜΕΤΡΑ
Η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο συνέχισης ή επέκτασης μέτρων στήριξης, όπως το fuel pass και η επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης. Παράλληλα, οι αυξήσεις στα καύσιμα αναμένεται να επηρεάσουν και τον πληθωρισμό, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος μεταφέρεται σταδιακά σε μεταφορές, τρόφιμα και υπηρεσίες.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η πορεία των τιμών το επόμενο διάστημα θα εξαρτηθεί κυρίως από τη διάρκεια της διεθνούς κρίσης και την εξέλιξη των τιμών του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
