Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν ήδη τις διεθνείς αγορές ενέργειας και τις προσδοκίες για τον πληθωρισμό, γεγονός που μεταφέρεται και στις αγορές χρήματος της Ευρωζώνης. Σύμφωνα με ανάλυση της επενδυτικής τράπεζας Jefferies, οι εντάσεις που συνδέονται με τον πόλεμο στο Ιράν έχουν οδηγήσει σε μεταβολή των προσδοκιών για τα επιτόκια του ευρώ, με τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης να καταγράφουν άνοδο έως και 50 μονάδων βάσης σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ένα νέο περιβάλλον για τον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, οι ελληνικές τράπεζες ενδέχεται να επηρεαστούν περισσότερο – και μάλιστα θετικά – από πιθανές αυξήσεις επιτοκίων σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
ΕΠΙΤΟΚΙΑ
Η Jefferies εκτιμά ότι στην επόμενη συνεδρίασή της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα πιθανότατα θα διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια. Παρόλα αυτά, η άνοδος των τιμών ενέργειας και οι πληθωριστικές πιέσεις που συνδέονται με τη γεωπολιτική ένταση θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική τους επόμενους μήνες.
Στο βασικό σενάριο της ανάλυσης εξετάζεται η επίδραση μιας αύξησης επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης. Με σταθερές τις υπόλοιπες παραμέτρους, μια τέτοια μεταβολή θα μπορούσε να ενισχύσει τα κέρδη προ φόρων των ευρωπαϊκών τραπεζών κατά περίπου 3%.
Ωστόσο, ο αντίκτυπος δεν είναι ο ίδιος για όλες τις τράπεζες, καθώς εξαρτάται από τη δομή των εσόδων και τη σύνθεση του χαρτοφυλακίου δανείων.
ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ
Σύμφωνα με την Jefferies, οι ελληνικές τράπεζες συγκαταλέγονται στις πιο ευαίσθητες στις μεταβολές των επιτοκίων στην Ευρώπη. Αυτό σημαίνει ότι σε ένα σενάριο αύξησης επιτοκίων τα κέρδη τους μπορούν να ενισχυθούν περισσότερο σε σχέση με τον μέσο όρο της αγοράς.
Η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει τη δεύτερη υψηλότερη εκτιμώμενη αύξηση κερδών μεταξύ των ευρωπαϊκών τραπεζών που εξετάστηκαν, με άνοδο 5,8% σε περίπτωση αύξησης επιτοκίων κατά 50 μονάδες βάσης.
Ακολουθούν η Eurobank με εκτιμώμενη αύξηση κερδών 4,4% και η Εθνική Τράπεζα με 4,3%. Και στις δύο περιπτώσεις η επίδραση βρίσκεται πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Η Alpha Bank εμφανίζει μικρότερη αλλά θετική επίδραση, με εκτιμώμενη αύξηση κερδών περίπου 2,5%.
ΔΟΜΗ ΕΣΟΔΩΝ
Η υψηλή ευαισθησία των ελληνικών τραπεζών στις μεταβολές επιτοκίων συνδέεται με τη δομή των εσόδων τους. Τα καθαρά επιτοκιακά έσοδα αποτελούν μεγάλο μέρος των συνολικών εσόδων.
Το 2025 τα καθαρά επιτοκιακά έσοδα αντιστοιχούσαν περίπου στο 77% των συνολικών εσόδων της Εθνικής Τράπεζας, στο 76% της Eurobank, στο 73% της Alpha Bank και στο 70% της Τράπεζας Πειραιώς.
Η δομή αυτή σημαίνει ότι ακόμη και μικρές μεταβολές στα επιτόκια της ΕΚΤ μπορούν να επηρεάσουν αισθητά την κερδοφορία των ελληνικών τραπεζών.
ΚΙΝΔΥΝΟΙ
Η Jefferies εξετάζει επίσης το πόσο θα έπρεπε να αυξηθεί το πιστωτικό κόστος ώστε να εξουδετερωθεί το όφελος από την άνοδο των επιτοκίων. Για την Πειραιώς η αύξηση αυτή εκτιμάται στις 17 μονάδες βάσης, για την Εθνική στις 16, για τη Eurobank στις 14 και για την Alpha Bank στις 7 μονάδες βάσης.
Παράλληλα, σε όρους απομειώσεων δανείων, οι προβλέψεις θα έπρεπε να αυξηθούν σημαντικά για να αντισταθμίσουν το όφελος από τα επιτόκια.
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Η συνολική επίδραση στον τραπεζικό κλάδο θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια και την ένταση της γεωπολιτικής κρίσης. Η άνοδος των τιμών ενέργειας μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη, περιορίζοντας κατανάλωση και επενδύσεις.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει σημαντικά εξαρτημένη από εισαγόμενη ενέργεια, καθώς περίπου το 58% της διαθέσιμης ενέργειας προέρχεται από εισαγωγές. Στην Ελλάδα το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο καλύπτουν περίπου το 75% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας.
Σύμφωνα με την Jefferies, το τελικό αποτέλεσμα για τις ευρωπαϊκές οικονομίες και τον τραπεζικό τομέα θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια των γεωπολιτικών εντάσεων και την πορεία των τιμών ενέργειας.
