Η οικονομική ανισότητα φαίνεται να συνδέεται άμεσα με περισσότερους από 100.000 θανάτους ετησίως στην Ευρώπη που σχετίζονται με ακραίες θερμοκρασίες, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη που εξετάζει την επίδραση της φτώχειας και των κοινωνικών στερήσεων στην υγεία των πολιτών. Η έρευνα αναδεικνύει ότι οι οικονομικές συνθήκες μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά την ικανότητα των νοικοκυριών να προστατευτούν τόσο από το ψύχος όσο και από τα κύματα καύσωνα.
Η μελέτη εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης και δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Nature Health. Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία θνησιμότητας από 654 περιφέρειες σε 32 ευρωπαϊκές χώρες για την περίοδο 2000-2019, εξετάζοντας τη σχέση ανάμεσα στις κοινωνικοοικονομικές ανισότητες και στους θανάτους που αποδίδονται σε ακραίες θερμοκρασίες.
ΑΝΙΣΟΤΗΤΕΣ
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, εάν οι ευρωπαϊκές περιφέρειες είχαν επίπεδα ανισότητας αντίστοιχα με εκείνα της Σλοβενίας, που εμφανίζει από τους χαμηλότερους δείκτες Gini στην Ευρώπη, οι θάνατοι που σχετίζονται με ακραίες θερμοκρασίες θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά 30%. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μεταφράζεται σε περίπου 109.866 λιγότερους θανάτους κάθε χρόνο.
Η έρευνα εξετάζει το πώς παράγοντες όπως η φτώχεια, η ενεργειακή ανασφάλεια και η αδυναμία επαρκούς θέρμανσης ή ψύξης των κατοικιών αυξάνουν την ευαλωτότητα των πολιτών. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι περιοχές με μεγαλύτερη κοινωνική και υλική στέρηση καταγράφουν υψηλότερα ποσοστά θνησιμότητας τόσο τον χειμώνα όσο και κατά τη διάρκεια καυσώνων.
ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΕΣ
Η δημοσίευση της μελέτης συμπίπτει με μια περίοδο αυξημένων θερμοκρασιών στην Ευρώπη. Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Copernicus κατέγραψε τον φετινό Απρίλιο ως τον τρίτο θερμότερο που έχει σημειωθεί παγκοσμίως, ενώ σε αρκετές χώρες καταγράφηκαν ιστορικά υψηλές θερμοκρασίες για την εποχή.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η επιτάχυνση της κλιματικής αλλαγής θα ενισχύσει περαιτέρω την πίεση στα ευάλωτα νοικοκυριά. Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, η θερμοκρασία στην Ευρώπη αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό σε σύγκριση με άλλες περιοχές του πλανήτη, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για τη δημόσια υγεία τα επόμενα χρόνια.
ΠΕΡΙΟΧΕΣ
Η μελέτη καταγράφει ότι οι πλουσιότερες περιοχές εμφανίζουν συνήθως λιγότερους θανάτους από το κρύο, καθώς διαθέτουν καλύτερα μονωμένες κατοικίες, μεγαλύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και χαμηλότερα επίπεδα ενεργειακής φτώχειας. Ωστόσο, στις ίδιες περιοχές παρατηρούνται αυξημένοι θάνατοι κατά τη διάρκεια ακραίας ζέστης, κυρίως λόγω του φαινομένου της «αστικής θερμικής νησίδας».
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η χρήση κλιματιστικών και άλλων μέσων προστασίας από τη ζέστη μπορεί να επηρεάζει σημαντικά την ανθεκτικότητα των νοικοκυριών, χωρίς όμως να αποτελεί ξεχωριστή μεταβλητή στη συγκεκριμένη μελέτη.
ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ
Οι συντάκτες της έρευνας υποστηρίζουν ότι οι πολιτικές περιορισμού των κοινωνικών ανισοτήτων μπορούν να λειτουργήσουν παράλληλα ως μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και η βελτίωση των συνθηκών στέγασης ενδέχεται να μειώσουν σημαντικά τις επιπτώσεις των ακραίων θερμοκρασιών στον ευρωπαϊκό πληθυσμό.
